“De littekens van een strafblad blijven je achtervolgen”
Aan het woord is Tamara (50) over haar tijd in detentie en hoe zij er beter is uitgekomen. Ze nam enkele jaren geleden deel aan een forensisch woonbegeleidingstraject van Exodus om veilig terug te keren in de samenleving. “Een moeder aan de zijlijn zijn, is zwaar.”
Wie ben je en hoe lang heb je in detentie gezeten?
“Ik heb zevenenhalf jaar in de gevangenis gezeten. Aansluitend had ik het geluk dat ik een half jaar naar een zeer beperkt beveiligde inrichting kon. Ik sliep in de gevangenis, mocht buiten werken en in het weekend had ik verlof. Voor mij was dat een fijne manier om in fases aan de buitenwereld te wennen. Ik zie mezelf als een ‘meisje-meisje’, maar ben inmiddels ook een dappere, sterke vrouw die weet wat ze wil. Ik vind wandelen fijn, houd van fietsen en koken. Ik breng graag veel tijd door met mijn familie, maar merk dat ik het af en toe nodig heb om een poosje alleen te zijn. Even niets, even geen drukte en prikkels. Die behoefte is waarschijnlijk een ‘erfenis van de gevangenis’ waar ik noodgedwongen veel tijd alleen doorbracht.”
Sinds wanneer ben je vrij en hoe werk je aan je re-integratie?
“Eind 2021 kreeg ik woonbegeleiding in een Exodushuis. Ik leerde stapsgewijs hoe ik een nieuw leven voor mezelf kon opbouwen. Ik leerde dat ik fouten mag maken; niet alles wat ik doe hoeft in één keer perfect te zijn. En … Als ik een fout bega; laat het dan mijn eigen fout zijn. Ik wil geen fouten ‘voor een ander’ meer maken. Ik denk nu eerst rustig na over de gevolgen van een beslissing die ik neem en zorg dat ik vooral groei van mijn fouten. Net als in de gevangenis vonden er urinecontroles op drugs, medicijnen en alcohol plaats, maar de regels waaraan ik moest houden voelden niet als een opgave. Ik wist waarvoor ik werkte en … In het weekend mocht ik op verlof! Natuurlijk ging niet alles in één keer goed; we woonden met meerdere mensen op één plek, dus irritaties kwamen best vaak voor. Mijn forensisch trajectbegeleider leerde me hoe ik dergelijke situaties kon oplossen. Ik kreeg PMT-therapie, maar vanwege allerlei triggers viel ik al snel in een diep gat; een ‘angstgat’. Ik voerde gesprekken met een psycholoog en uiteindelijk kreeg ik de diagnose posttraumatische stressstoornis. De voorgeschreven EMDR-therapie (Eye Movement Desensitization Reprocessing, een psychotherapie om met trauma’s om te gaan, red.) vond ik heel zwaar, maar de sessies hebben me enorm geholpen. Soms heb ik nog een paniekaanval, maar ik weet nu hoe ik hieruit kan komen. Ik heb hard moeten werken om te komen waar ik nu ben, maar ik ben er sterker door geworden. Wel is het zo dat je eigenlijk nooit echt vrij bent; de littekens van een strafblad blijven je achtervolgen.”
Wat vond je het zwaarste tijdens je gevangenschap?
“Het zwaarste vond ik het om niet bij mijn familie te kunnen zijn. Dat ik opeens gescheiden werd van mijn kind is het moeilijkste voor me geweest. Dat ik er niet voor hem kon zijn doet zeer: een moeder aan de zijlijn zijn is zwaar. Gelukkig heeft mijn zoon het goed gehad en onze band is nooit minder hecht geworden. Toen ik weer buiten kwam, moest ik wennen aan het feit dat hij volwassen was en mij niet meer echt nodig had. Nu ben ik vooral trots op hem, maar af en toe mis ik het kleine jongetje.”
En wat heb je geleerd toen je vastzat?
“Dat ik ertoe doe! Ik mag naar mezelf luisteren; ook ik heb een stem. In de gevangenis mocht ik trainingen volgen en de handvatten die ik aangereikt kreeg, kan ik buiten echt goed gebruiken. Ik heb geleerd dat ik voor mezelf mag opkomen, dat ik mijn eigen grenzen kan aangeven; ik hoef niets voor een ander te doen waar ik niet zelf achter sta.
Terugkijkende betekende die detentieperiode niet alleen quality time met God; het was een waardevolle tijd waarin ik mezelf heb gevonden.”
Hoe ziet jouw droom over de toekomst eruit?
“De toekomst ligt niet voor me; de toekomst is nu. Ik leef al een tijdje mijn droomtoekomst: ik leid een mooi en stabiel leven met een lieve man. Bovendien heb ik een hele goede band met mijn zoon en een warme relatie met mijn familie. Ik doe vrijwilligerswerk in de kerk, ben koster en heb een uitdagende baan in de uitvaartzorg met veel doorgroeimogelijkheden. Als ervaringsdeskundige kan ik bovendien veel mensen inspireren. Ik mag leven zoals ik dat altijd wenste. We komen net terug van een prachtige reis naar Zuid-Afrika. Onderweg werd ik weer even herinnerd aan het feit dat ik als boefje een litteken draag. Door de douane gaan was lastig, maar ik omarm de minder mooie ervaringen; koester alles wat ik meemaak. Het is goed om te dromen, maar ik vind het belangrijker om mijn droom te leven, te genieten en dankbaar te zijn voor elke dag met nieuwe kansen.”