“Mijn geloof pakt niemand me af”
Exodusvrijwilliger en ex-gedetineerde Marcel (65)
“Mijn hele leven was ik zoekende; in de liefde, maar ook in materiële dingen. Ik was altijd druk, druk, druk; altijd bezig met rijk worden. Geld, geld, geld. Tot ik mezelf voorbijliep. In detentie vond ik – weliswaar verplicht – een bepaalde rust. Ik heb meer dan zeventien jaar aaneengesloten vastgezeten en werd letterlijk in een hokje geplaatst. Jarenlang moest ik in urenblokken leven, maar die regelmaat heeft me toch veel gebracht. Een kalmer gemoed.
© Roy van Leeuwen
Mogelijkheden
Binnen de gevangenismuren heb ik altijd in mogelijkheden gedacht. Als je dat niet doet, dan maak je het jezelf echt heel moeilijk. Als je iets van je leven wilt maken, dan kun je niet in een slachtofferrol kruipen. Ik heb jongens gezien die met hun hoofden tegen de muren sloegen en zelfmoord pleegden. Ik wilde niet meegaan in die negatieve gedachtestroom, trok daar een duidelijke grens.
Al snel ging ik wekelijks naar de bajeskerk; ik schreef liedjes voor de diensten, zong en speelde er gitaar. De Bijbel ken ik niet uit mijn hoofd, maar mijn geloof pakt niemand me af. Ook raakte ik betrokken bij het Ouder-Kind Detentieprogramma(OKD) van Exodus. Samen met het gevangenispersoneel zette ik op vrijwillige basis de nodige banken, stoelen en tafels voor het bezoekmoment klaar, ruimde kabels en rondslingerende spullen op, zorgde voor eten en drinken, waste af en hield de keuken schoon.
Antwoorden
Op zaterdag 8 juli 2023 om 8.50 uur stapte Exodusvrijwilliger Linda uit de lift. We keken elkaar in de ogen en het was alsof de bliksem insloeg. Ik kreeg plotsklaps alle antwoorden, zonder ook maar één vraag te stellen. Op dat moment moest ik nog twee jaar en zeven maanden zitten, en ik kon natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar zij was het! Ik wist het gewoon. Die dag hebben we een uur en een kwartier met elkaar gesproken over onze verwachtingen en de zin van het leven. Het was alsof we in dat ene gesprek ineens tien, vijftien jaar verder waren. Net voordat ze vertrok gaf ik haar mijn registratienummer.
Dankbaar
Ze heeft vervolgens contact met me gezocht en meer dan dertig maanden op me gewacht. Ik schreef haar zo’n zevenhonderd brieven. En zie, vandaag de dag, zitten we samen op de bank. We geloven dat God ons elkaar heeft gebracht. Linda is mijn bevestiging, mijn antwoord op alles. Zij zorgt voor rust in mijn hart. Wie goed doet, goed ontmoet … Ik wil nooit meer terug naar het moment waarop het fout ging, waarop ik mijn helderheid verloor. Tegelijkertijd ben ik intens dankbaar voor mijn straf; zonder al die jaren in de bajes had ik Linda nooit ontmoet.”
“Ik zat gevangen in mijn ervaringen”
Exodusvrijwilliger Linda (54)
ervaringsdeskundige (achterblijver)
© Roy van Leeuwen
“Ik groeide op in een omgeving waar status heel belangrijk was: dure kleding, carrière maken, huisje, boompje, beestje. Ik heb het allemaal gedaan en gehad, maar toen ik achtendertig werd dacht ik ineens ‘hier klopt iets niet’. Nu hoor ik zogenaamd gelukkig te zijn, maar ik ben het niet. Ik zat vast in een huwelijk waarin ik totaal niet mezelf mocht zijn. Het liep uit op een vechtscheiding waarin ik mijn jeugdervaringen weerspiegeld zag.
Angst
Na een periode van een aantal jaar – waarin mijn beide ouders overleden, mijn beide kinderen hun vader niet wilden zien, depressies en paniekaanvallen de overhand namen en ik arbeidsongeschikt werd – voelde ik in 2022 een onweerstaanbare behoefte om stap voor stap weer onder de mensen te komen. Spontaan reageerde ik op een vrijwilligersvacature voor het Ouder-Kind Detentieprogramma (OKD) van Exodus. Ik wilde mijn angst voor mannen overwinnen en het overlijden van mijn vader verwerken, en op de een of andere wijze was ik in de veronderstelling dat dit me zou lukken door kinderen binnen de bajes met hun vaders te verenigen.
Onder andere omstandigheden
Negen dagen na mijn ontmoeting met Marcel koos ik voor mijn geluk. Hoopvol stuurde ik hem een kaartje met als laatste regel ‘God wijst ons de weg’. Ik schreef hem dat ik hem wel wilde ontmoeten, maar liever ‘onder andere omstandigheden’. Na aanhoudend intensief contact, stapte ik weloverwogen een nieuwe fase van mijn leven in. Ik wilde niet het risico lopen dat ik mijn vrijwilligerswerk zou kwijtraken, dus liet ik me overplaatsen naar een andere penitentiaire inrichting (PI).
Uitweg
Marcel zat jarenlang vast tussen vier muren en ik zat gevangen in mijn ervaringen. Ik stagneerde, kon geen kant meer op en zag ook geen uitweg meer. Marcel helpt me om door mijn ‘zelfgemetselde’ muren heen te breken. Vroeger was ik voortdurend bang om fouten te maken, maar door hem en met hem durf ik uit mijn angsten en gevangenschap te stappen. Ik mag mezelf zijn, mét mijn trauma’s, onzekerheid en verdriet.
Hoop
We vullen elkaar aan en oordelen niet over elkaar. We gebruiken elkaars krachten én bundelen deze om onze ervaringen met anderen te delen. Ons doel is andere mensen raken met onze ervaringsverhalen, omlijst met muziek. Als ‘wachtende’ weet ik dat liefde alles overwint. Zoiets zei Jezus ook ooit. Mijn overtuigingen houden me staande, en die dragen we ook graag uit in kerken en onder jongeren: iedereen verdient een nieuwe kans, laat je niet leiden door het verleden, wandel het leven in en voel je vrij. Er is hoop voor iedereen.”
---