“Het is belangrijk voor onze doelgroep om gendersensitief te werken”
Forensische trajectbegeleider Jasmin Eweg was op 6 februari 2026 aanwezig bij het symposium Vrouwen in detentie in PI Nieuwersluis. De bijeenkomst werd georganiseerd door PI Nieuwersluis, PI Zwolle en PI Zuid-Oost/Ter Peel.
Zelfs na afloop van deze lange ‘leerdag’ praat Jasmin Eweg, werkzaam in het Exodushuis van Amsterdam, het liefst nog uren na. Het symposiumthema, sociale veiligheid en de specifieke aanpak voor vrouwen in detentie, raakt haar. Twee jaar geleden al liet ze in haar boek Samen zitten maar liefst negen stemmen horen van vrouwen die met justitie in aanraking zijn gekomen.
Belevingswereld
Enthousiast vertelt ze over de ‘ínspirerende en constructieve bijeenkomst’. Eweg: “Diverse ervaringsdeskundigen, externe experts en ketenpartners gingen met elkaar in gesprek over de vraag hoe we samen kunnen werken aan een mensgericht en veilig detentieklimaat dat afgestemd is op de specifieke behoeften van vrouwen. Gezamenlijk zoomden we in op de belevingswereld van vrouwen en de bestaande verschillen tussen gedetineerde mannen en vrouwen.”
Traumasensitief
Zo waren er onder meer workshops over moeders in detentie, professionele nabijheid en traumasensitief werken. Eweg: “Bij Exodus begeleiden we, naast de grote groep mannen, natuurlijk ook vrouwen die in detentie zaten. Het is belangrijk voor onze doelgroep om gendersensitief te werken. Vaak zijn dit alleenstaande moeders van wie de kinderen in pleeggezinnen terechtkomen, vrouwen die zélf ook slachtoffers zijn en veelal met machtsposities worstelen en daarbij traumaklachten hebben. Wanneer je ex-gedetineerde vrouwen begeleidt, kun je een systeem
dat geënt is op mannen niet klakkeloos overnemen: hun problematiek is echt anders.”
Bewustzijn
Volgens Eweg is met name bewustzijn noodzakelijk. “Begeleiders moeten zich voortdurend bewust zijn van die ‘andersheid’ waardoor we extra voorzichtig te werk kunnen gaan en rekening kunnen houden met een hoop factoren die doorgaans anders zijn dan bij de mannelijke populatie. Hoe voer je een gesprek over zaken die uiterst gevoelig liggen − zoals voogdij, alleenstaand moederschap of (machts)misbruik? Hoe handel je als een van de deelneemsters opvallend stil is en de onderliggende reden grensoverschrijdend gedrag blijkt?”
Maatwerk
“Het gaat bij deze vrouwen echt om precaire factoren”, weet Eweg. “Als je je hiervan niet bewust bent, dan kan het in de begeleiding grandioos fout gaan waardoor zelfs hertraumatisering zou kunnen plaatsvinden. Ook op die eventuele symptomen moeten we scherp zijn. Daarbij is het essentieel dat we maatwerk leveren. Dat betekent soms dat we bewust kiezen voor een vrouwelijke trajectbegeleider in plaats van een mannelijke collega. Hiervoor zijn casuïstiekbesprekingen en intervisie relevant. Tijdens het symposium kregen we concrete handvatten en expertise die ik vervolgens in Amsterdam met het team kon delen. Ik kijk nu al uit naar de volgende editie!”
---
Beeld: Esther Ruiterman/DJI